تبلیغات
darimiri - طبقهبندی انواع موسیقی در ایران

darimiri

شنبه 28 شهریور 1394

طبقهبندی انواع موسیقی در ایران

نویسنده: میهن بلاگ 99   

یکی ازمشکلات موسیقی امروز ما عدم وجود تقسیم ، تعریف و دسته بندیهای موسیقی است . به طور کلی موسیقی ایران از دیدگاه برخی از موسیقدانهای ایرانی به دو نوع تقسیم می شود: یکی موسیقی عامیانه که شامل موسیقی ردیف دستگاهی ، موسیقی نواحی مختلف ایران و موسیقی مذهبی و آیینی است ، و دوم موسیقی هنری که شامل موسیقی کلاسیک بین المللی و موسیقی ملی است .


فروشگاه کیوبیس

الف : موسیقی ایرانی می تواند از لحاظ مختلف تقسیم شود:
▪ از لحاظ جغرافیایی : موسیقی نقاط مختلف ایران .
▪ از لحاظ تاریخی : دوره های مختلف موسیقی
▪ از لحاظ ارزشی : بد و خوب بودن موسیقی ، در هر مکان و هر دوره ای
▪ از لحاظ فلسفی : تقسیم موسیقی آن طور که هست ، هنری و عامه پسند .
▪ از لحاظ علمی : شامل علم نظری و علم عملی موسیقی .
▪ از لحاظ کاربردی : کاربردهای متفاوت موسیقی مثل موسیقی فیلم ، کودک و ...
▪ از لحاظ آموزشی : انواع روشهای آموزش موسیقی .

۱- تقسیم بندی موسیقی از لحاظ جغرافیایی :
موسیقی در دنیا می تواند به طور کلی به موسیقی اروپا ، آفریقا، اقیانوسیه ، آسیا و آمریکا (شمالی ، جنوبی) تقسیم شود . موسیقی آسیا نیز به نوبه خود می تواند به موسیقی خاور دور ، خاور میانه و آسیای مرکزی تقسیم شود. در مکتبهای قدیم ، موسیقی خاورمیانه ۴کانون بزرگ موسیقی داشته است : مصر ، لبنان ، عراق و ایران . موسیقی ایران نیز به موسیقی نواحی مختلف مانند لرستان ، سیستان و بلوچستان ، خراسان ، مازندران ، گیلان و ... تقسیم می شود که هر کدام قابل تقسیم به مناطق کوچکتر هستند. به طور مثال موسیقی خراسان به موسیقی شمال خراسان ، موسیقی تربت جام و ... تقسیم می شود.

۲- تقسیم بندی موسیقی از لحاظ تاریخی :
▪ موسیقی قبل از اسلام : آن طور که در مقاله های پژوهشسی و کتابها مشاهده می شود ، موسیقی ایران قبل از اسلام شامل ۷خسروانی ، ۳۰لحن و ۳۶۰دستان بوده است .
▪ موسیقی بعد از اسلام : به نظر می رسد خسروانی ها در دوره بعد از اسلام تغییر نام میدهند و به موسیقی مقامی تبدیل می شوند. ۱۲مقام مشهور ۶اواز ، ۲۴شعبه و تعدادی دستان در دوره بعد از اسلام موجود بوده اند .
▪ موسیق معاصر : از اوایل قاجار (که تاریخ دقیق مشخصی ندارد) موسیقی مقامی به موسیقی ردیف تبدیل می شود که شامل ۷دستگاه و ۵آواز است . مجموع آنها همان ۱۲، یعنی ۱۲مقام گذشته است . موسیقی ردیف در واقع همان مقامهای جهان اسلام است که امروزه نیز همچنان مورد استفاده اند.
در دوره های مختلف تاریخی می توان به سبکهای مختف نیز از لحاظ تقسیم بندی موسیقی پرداخت . اما بدیهی است که در شرق ، همچنین ایران ، سبکها همانند سبکهای موسیقی غرب شکل نمی گیرد چون تفکر شرق همانند غرب نیست . شرق آنچنان به دنبال تغییر و تحول و دگرگونی نیست ، بلکه انگار می خواهد یک سبک موسیقی را به کمال برساند و این کمال را نیز اول در خود شخص هنرمند و موسیقیدان جستجو می کند.

۳- تقسیم بندی موسیقی از لحاظ ارزشی :
در زندگی روزمره و در صحبتهایی که با هم می کنیم ، بیشتر با خوب و بد سر و کار داریم و خوبی و بدی بخش مهمی از زندگی ما را گرفته اند . اما این خوب و بدها عقلی یا منطقی به نظر نمی رسند ، بلکه فقط احساسها و هیجانهای شخصی است و متاسفانه اغلب غرض آلود هم هست . اگر موضوع بخواهد راه درست علمی خود را بیابد نیازمند دانستن مسائل دیگری است ، از جمله :
▪ از لحاظ منطق : به حق و باطل و درست و نادرست می پردازد . متدلوژی و روش کار و تحقیق امروز ما غربی است اما گذشتگان ما همانند فارابی ، ابن سینا ، مراغه ای و ... علم منطق می دانستند و مسائل را از طریق آن اثبات می کردند و به حق و باطل آن می رسیدند کسی که بخواهد اینگونه حق و باطل را بگوید ، باید علم حکمت بداند و به عنوان حکیم خوبی و بدی چیزی را بیان کند .
▪ از لحاظ احلاق : به خیر و شر و پسندیده و ناپسند می پردازد و برای ما شرقی ها اهمیت زیادی دارد . تمام ادبیات ما هنرش را صرف پند دادن کرده است تا اخلاقمان را پسندیده کنیم . موسیقی ما نیز با مهر با ما سخن می گوید که آزادیمان را به دست آوریم ، از دنیا توقع نداشته باشیم و ...
▪ از لحاظ زیباشناسی : به زشت و زیبا و ملایم و ناملایم می پردازد زیباشناسی علم است نه سلیقه شخصی. ابتدا باید زیبایی را تعریف کرد و سپس امری مانند موسیقی را زیبا یا نازیبا دانست .
امروز ما از لحاظ تقسیم بندی ارزشی نیازمندحکیم در زمینه موسیقی هستیم تا بتوانیم ارزشهای موسیقایی را پیدا کنیم ، افرادی ماننداستادان قدیم که با وجود اینکه در مورد یک موسیقی فقط خوب یا بد می گفتند ، اما نوع بیانشان آگاهانه و حکیمانه بود. حکمت طبق آنچه در کتب قدیم ، آمده است پیامبری است، حق و باطل را تشخیص می دهد و وسوسه و الهام را از هم جدا می کند.

4- تقسیم بندی موسیقی از نظر فلسفی:
● موضوع فلسفه ، هستی است نه خوبی و بدی . اگر از این دید موسیقی را تقسیم کنیم به دو نوع موسیقی می رسیم:
▪ موسیقی هنری (عالمانه ، جدی ، اندیشمندانه ، حکیمانه ): موسیقی که در تعریف خود تعادل ، تکرار ، برجستگی ، و ... یعنی خواص یک موسیقی هنری را دارد.
▪ موسیقی عامه پسند (تفننی، مردم پسند) : همانند یک موسیقی بازاری است که برای جلب مشتری و گیشه اجرا می شود.
از آنجا که روح ارزشی ما شرقی ها قوی است ، هر چیز را ارزشی می کنیم ، اما این تقسیم بندی را نباید ارزشی تلقی کرد. هر موسیقی جدی حتماً خوب نیست و هر موسیقی پاپ بد نیست . موسیقی دستگاهی یک موسیقی هنری و عالمانه است . اما تمام موسیقی هایی که در این سنت اجرا می شوند هنری نیستند ، هنری بودن آن به شرط آن است که بیان اندیشه ای در آن باشد. بنابراین نوع اجرا مهم است نه نوع موسیقی . به طور مثال غزل به خودی خود عارفانه نیست ، حافظ آن را عارفانه می کند، ولی ممکن است کسی غزلی مبتذل بگوید.
موسیقی عامه پسند نمی تواند هنری باشد و باید عواملی را در خود تغییر دهد تا موسیقی هنری شود. اما موسیقی هنری تغییر پذیر است به طوریکه می تواند به صورت عامه پسند اجرا شود. اگر کسی شور را عالمانه اجرا کند موسیقی جدی اجرا کرده است . به هر جهت ، هر موسیقی که بتواند در دل ما مهر، امید، کوشندگی و حرکت ایجاد کند، می تواند موسیقی خوبی باشد و اگر این کار را نکند، خوب نیست .
5 - تقسیم بندی موسیقی از لحاظ علمی :
▪ علم نظری موسیقی : به تعریف و موضوع موسیقی ، صوت و نغمه ، فواصل ، ملایمتها، وزن ، مقامها، دستگاهها و آوازها و ... می پردازد.
▪ علم عملی موسیقی : این بخش بسیار مهم است و ما نیز در این مورد ، در فرهنگمان آداب زیبایی شناسی داریم . این بخش به نوازندگی ، آهنگسازی ، بدیهه سرایی ، آداب نوازندگی و یا خوانندگی و ... می پردازد که به صورت شفاهی ادامه پیدا می کند و می توان آن را مکتوب نیز کرد.
▪ تقسیم بندی موسیقی از لحاظ کاربردی :
▪ موسیقی برای : کودک ، جوان ، فیلم ، مذهبی و عرفانی ، درمان ، ورزش ، نظامی و ... البته برخی از این انواع را نمی توان کاملاً جدا کرد. به طور مثال کودکان در فرهنگ قدیم ما موسیقی خاصی ندارند . آنچه برای رستگاری لازم است در اختیار کودک هم می گذارند و آن را برای کودک ساده نمی کنند. موسیقی را باید از کودکی شنید تا در بزرگی درک کرد . این که گفته می شود موسیقی دستگاهی برای افراد مسن است ، اشتباه است . افراد مسن ما چون در کودکی و جوانی این موسیقی را شنیده اند، در بزرگی نیز از این نوع موسیقی لذت خواهد برد. برای موسیقی فیلم کودکان می توان اثری از موتسارت ، قطعه ای از چهار مضرابهای ردیف و ... گذاشت تا لذت ببرند . از اینکه آن را نفهمند و با آن ارتباط برقرار نکنند نباید ترسید . حتی تجربه نشان د اده است که کودکان به خوبی با موسیقی جدی و هنری رابطه برقرار می کنند.
در فیلم نیز باید موسیقی مناسب موضوع انتخاب کرد. مثلاً برای فیلمی از مسجد جامع اصفهان ، اثری از موتسارت یا حتی یک موسیقی محلی مناسب به نظر نمی رسد .
در موسیقی درمانی نیز پزشک نوع موسیقی لازم برای بیمار را تشخیص می دهد . گاهی برای یک بیمار موسیقی پاپ لازم است و گاهی کلاسیک یا ردیف و ... این موسیقی ها همان موسیقی های نقاط مختلف دنیا هستند که در درمان نیز به کار می روند.

● تقسیم بندی موسیقی از لحاظ آموزشی :
▪ از لحاظ شیوه آموزش : شفاهی – مکتوب (قدیم – جدید)
آموزش موسیقی در فرهنگ ما شفاهی است . در حدود ۸۰سال پیش روش مکتوب به دلیل رابطه با غرب رایج شد که استاد وزیری و استاد صبا پایه گذار این شیوه اند . شیوه شفاهی برای موسیقی دستگاهی ، موسیقی نواحی ایران و ... مناسب است . شیوه های شفاهی حتی در جهان نیز در حال گسترش اند . برای مثال برخی از موسیقیدانهای غربی پیشنهاد آموزش شفاهی موسیقی کلاسیک در یک سال اول آموزش را داده اند . شیوه های مختلف آموزشی هر کدام جایگاه خاص خود را دارند و هیج کدام نباید به طور مطلق رد شوند.
▪ از لحاظ حوزه های آموزشی : ردیف – نواحی (آموزش در مناطق خود) – کلاسیک
▪ از لحاظ دوره های آموزشی :
▪ دوره مقدماتی : دوره ای که شاگردان دست گرفتن ساز ، مضراب، کوک کردن و ... را یاد می گیرند . این دوره شبیه دبستان و دوره آموختن خواندن و نوشتن است .
▪ دوره متوسط : در این دوره شاگرد به فراگیری یک دوره مقامها یا دستگاهها و آوازها می پردازد.
▪ دوره عالی : در این دوره به کیفیتها و حالتها پرداخته می شود و یا تکمیل دوره های قبل است . در اینجا از لحاظ نحوه تفکر: قدیم (سنتی) – جدید (غربی )
برای آموزش هنرهای سنتی ، به تفکر سنتی نیاز است . امروزه تفکرها جدید شده است و استاد و شاگرد رابطه زیادی ندراند. در قدیم شاگرد اطاعت کننده استاد بوده و با عشق و مهر از استاد پیروی می کرده است . امروزه با شیوه های جدید مراحل عالی ردیف را نمی توان گذاند . شاگردان برای دوره های عالی مربی ندارند و خودشان زیبا شناختی را تجربه می کنند . ممکن است در این راه درست بروند ولی اکثراً بیراهه می روند و شیرین نواز می شوند.



ب – طبقه بندی موسیقی کنونی ایران :
۱- موسیقی نواحی مختلف ایران (مقامی و آیینی ) :
برخی از موسیقی های نواحی ایران ، هنری و برخی عامه پسند و حتی مبتذل نیز هستند.
۱-موسیقی دستگاهی (سنتی)
۳- موسیقی کلاسیک (بین المللی)
۴- موسیقی ترکیبی (ملی):
این موسیقی را استاد وزیری پایه گذاری کرده است . در انتخاب گامها، ارکستراسیون ، تئوری ، سازشناسی و ... از موسیقی غرب استفاده می شود اما آهنگها حال و هوای ایرانی دارند و با سازهای ایرانی و سازهای اروپایی مدرن اجرا می شوند. در این ترکیبها امکان دارد موسیقی عامه پسند به وجود بیاید که امروزه نیز بیشتر موسیقی های ترکیبی از این نوعند.
۵- موسیقی پاپ (مردمی) :
در تقسیم بندی فلسفی، این موسیقی جزء موسیقی عامه پسند است. رایج شدن موسیقی پاپ در ایران باعث توجه بیشتر به موسیقی نواحی و دستگاهی (جدی) شده است ، اما انواع موسیقی ترکیبی که خود نیز اغلب عامه پسند هستند، بعد از رایج شدن موسیقی پاپ ، طرفداران کمتری پیدان کرده اند . وقتی یک موسیقی مد باشد، با آمدن موسیقی عامه پسند جدیدتر، پسندها از روی مد تغییر می کند و تیراژ موسیقی قبلی کمتر می شود. به نظر نگارنده اگر هر نوع موسیقی کار خود را انجام دهد و موسیقی سالم (غیر مبتذل) در هر نوعی ارایه شود، کارهای جدی تر جایگاه بهتری پیدا می کنند و بیشتر درک و حفظ می شوند.

۶- موسیقی مذهبی :
نوحه ها ، تغزیه ، روضه و ... بسیاری از موسیقی های مذهبی گرایشهای عامه پسند دارند و برخی جدی اند . از نظر ارزشی نیز برخی از این نوع موسیقی ها ، زیبا نیستند.
و از طرفی تقسیمهای انجام شده را گاهی نمی توان کاملاً از هم جدا کرد . مثلاً بخشی از موسیقی نواحی مختلف ایران مذهبی هستند و موسیقی دستگاهی نیز گاهی حالتی دعا گونه و مذهبی دارد.

نظرات() 
Where are the femur tibia and fibula?
شنبه 1 مهر 1396 03:58 ب.ظ
It's actually very complicated in this busy life to listen news on TV,
so I simply use web for that reason, and obtain the most recent news.
ellaneatherly.weebly.com
شنبه 14 مرداد 1396 08:26 ب.ظ
Excellent blog post. I definitely love this site.
Keep writing!
adam0allison81.jimdo.com
شنبه 7 مرداد 1396 10:24 ب.ظ
Hello mates, how is all, and what you want to say regarding this article, in my view its really awesome for me.
BHW
شنبه 26 فروردین 1396 11:53 ق.ظ
Hello there I am so glad I found your site, I really found you by mistake,
while I was browsing on Digg for something else, Anyways I am here now and would
just like to say thanks a lot for a incredible post and a all round
interesting blog (I also love the theme/design), I don’t have time to
read it all at the moment but I have saved it and also added in your RSS feeds,
so when I have time I will be back to read much more,
Please do keep up the superb jo.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 12:06 ق.ظ
Asking questions are truly good thing if you are not understanding anything entirely, but this paragraph
presents fastidious understanding yet.
manicure
سه شنبه 15 فروردین 1396 09:10 ب.ظ
Ahaa, its good conversation regarding this piece of writing here at this webpage,
I have read all that, so at this time me also commenting at this place.
وبلاگ تفریحی مدرن سایت
یکشنبه 5 مهر 1394 11:03 ق.ظ
____*##########*
__*##############
__################
_##################_________*####*
__##################_____*##########
__##################___*#############
___#################*_###############*
____#################################*
______###############################
_______#############################
________=##########################
__________########################
___________*#####################
____________*##################
_____________*###############
_______________#############
________________##########
________________=#######*
_________________######
__________________####
__________________###
___________________#

دوس دارم باهم تبادل لینک داشته باشیم که مرتب بیام برات نظر بگذارم اگه دوست داشتی منو با نام وبلاگ تفریحی مدرن سایت لینک کن بعد بیا خبر بده با چه اسمی لینکت کنم عزیزم


منتظرتم.ممنونت میشم[بوسه]
وبلاگ تفریحی مدرن سایت
شنبه 4 مهر 1394 06:50 ب.ظ
____*##########*
__*##############
__################
_##################_________*####*
__##################_____*##########
__##################___*#############
___#################*_###############*
____#################################*
______###############################
_______#############################
________=##########################
__________########################
___________*#####################
____________*##################
_____________*###############
_______________#############
________________##########
________________=#######*
_________________######
__________________####
__________________###
___________________#

دوس دارم باهم تبادل لینک داشته باشیم که مرتب بیام برات نظر بگذارم اگه دوست داشتی منو با نام وبلاگ تفریحی مدرن سایت لینک کن بعد بیا خبر بده با چه اسمی لینکت کنم عزیزم


منتظرتم.ممنونت میشم[بوسه]
مهدیه
دوشنبه 30 شهریور 1394 12:29 ب.ظ
خیلی خیلی خوشحال شدم دوباره ب وبتون اومدم
مهدیه
دوشنبه 30 شهریور 1394 12:25 ب.ظ
خیلی خیلی خوشحال شدم دوباره ب وبتون اومدم
مهدیه
دوشنبه 30 شهریور 1394 12:24 ب.ظ
خیلی خیلی خوشحال شدم دوباره ب وبتون اومدم
مهدیه
دوشنبه 30 شهریور 1394 12:23 ب.ظ
خیلی خیلی خوشحال شدم دوباره ب وبتون اومدم
لاین بلاگ
شنبه 28 شهریور 1394 04:01 ب.ظ
با ساخت وبلاگ در سیستم لاین بلاگ روزانه بیش از هزاران نفر بازدید داشته باشید.....
فقط کافیست مطالب خود را در لاین بلاگ نیز انتشار دهید

پس همین حالا وبلاگت رو روی لاین بلاگ بساز
www.lineblog.ir

دوستان زیادی توی لاین بلاگ وبلاگ دارن
تو هم به جمع اونا بپیوند
بانک وبلاگ های ایرانی
شنبه 28 شهریور 1394 03:33 ب.ظ
با ثبت وبلاگ خود در بزرگترین بانک وبلاگ های ایرانی بازدید خود را چندین برابر کنید..
ترنم
شنبه 28 شهریور 1394 11:09 ق.ظ
وب خوشگل و نازی داری حیفه که بازدیدش اینقدر کم باشه برای افزایش بازدید راهکارهای جدیدی دارم پس به وبلاگ من سر بزن مطمئن باش پشیمون نمی شی
بمب اینترنتی جدید !
شنبه 28 شهریور 1394 10:16 ق.ظ

آیا از کم بودن آمار بازدید سایت و وبلاگ خود رنج میبرید ؟

آمار سایت خود را منفجر کنید !!!

افزایش بازدید کننده سایت شما
افزایش بازدید کننده وبلاگ شما

افزایش فروش فروشگاه شما

تضمینی و واقعی و ایرانی

دارای نماد اعتماد واقعی

آی الکسا - نمایدنده رسمی الکسا در ایران
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :